رمز النقش: Na-Maḥram Bilqīs 1

المعلومات الأساسية
  • المصدر: معبد اوام/ محرم بلقيس
  • المحافظة: مارب
  • الأصل: معبد إلمقه أوام
  • الموقع: محرم بلقيس اليوم
خصائص النص
  • نوع الخط: المسند
  • اللغة: السبئية
  • تقنية الكتابة: نحت غائر
التأريخ
  • الحقبة الزمنية: القرن 3 م (248-253 م)
  • المادة: حجري
  • عدد الأسطر: 47
النصوص
  • النص بالخط المسند:

    1- [م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت] (| أ ق و) [ل| ش ع ب ن | ذ م ر ي | و ش ع ب ه م و | س م ه ر م | ه ق ن ي | أ ل م ق ه ] 2-    (ث ه و) [ ن ب ع ل أ و م | ذ ن | ص ل ] (م ن) | ذ ذ ه ب ن | ح (ح) [د م | ب ذ ت | ه و ش ع | و ه ر د أ ن | م ر أ] 3-    ي ه م و | أ ل ش ر ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي (ن) | م 4-    ن ي | ف ر ع م | ي ن ه ب |م ل ك | س ب أ | ب ث ب ر | و ش ك ر | و و ض ع |و ه س ح ت ن | و ه ث ل ع (ن | و ن ق ) 5-    م | ك ر ب أ ل | ه ي ف ع | ذ ر ي د ن | و أ ش ع ب | مو م ص ر ت | ذ ر ي د ن | و ل د ع م | ب ض ر | ه ش ت أ و 6-    و ت ن ش أ ن | و ح ب ل | ب ع ب ر | م ر أ ي ه م و | أ ل ش ر ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي ن | م 7-    ل ك ي | س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب ع د | س ل م م | و أ خ و ن م | و ط ب ن ت م | و ج ز ي م ت م | و و ق و ر 8-    ك و ن | ب ي ن ه م و | و ب ي ن | ش م ر | ذ ر ي د ن | و ر أ | ك ح م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | خ ي ل 9-    و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ب ذ ت | ش ر ح | و ه و ف ي ن | ج 10-   ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي ن | م ل ك ي | س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب ن | ك ل | س ب أ ت 11-   و ض ب ي أ | و ب ح ض ت | و ت ق م ت | ت ق د م و | و ر ت ض ح ن | ب ع م | ذ ر ي د ن | و م ص ر | ح م 12-   ي ر م | و ل د ع م | ب ح ق ل | ح ر م ت م | و ب س ر ن |ذ أ ظ و ر | ب ي ن | ي ك ل أ | و د ل ج | و ب 13-   ك ل | ب ح ض ت | ب ح ض و | و ه ص ر ن | ع د ي | ك ل | أ ر ض ت | ح م ي ر م | و ك ب ت ن | و ب ك ل 14-  ه ن ت | س ب أ ت ن | و ض ب ي أ ن | و ت ق م ت ن | ف ه س ح ت و | و ه ر ه ب ن | و ظ و ر ن | ذ 15-   ر ي د ن | و م ص ر | ح م ي ر م | و ل د ع م | ب ه ج ر ن | ه ك ر م | و ب ذ م ر | و ب ر خ م ت م | و ب 16-   م ق ذ ت م | و ب ي ك ل أ | و ح م د | ب ن | ج ر ت | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب 17-   ع ل أ و م | ب ذ ت | ت أ و ل ي | م ر أ ي ه م و | و خ م س ه م ي | ب و ف ي م | ب ن | ك ل | ه ن ت 18-   س ب أ ت ن | و ض ب ي أ ن | و ت ق م ت ن | ع د ي | ه ج ر ن | ص ن 19-   أ ح ل ل م | و أ خ ي ذ ت م | و س ب ي م | و م ل ت م | و غ ن م م | ذ ع س م | ذ ه ر ض و | و ه خ ض ف 20-   ن |أ ل ب ب | م ر أ ي ه م و | ب ن | ك ل | ه ن ت | س ب أ ت ن | و ه ج ر | و م ص ن ع | و م ح ف د ت 21-   ذ ع د و و | و ه ب ع ل ن | و خ ت ر ش ن | و ق م ع | ب ك ل | أ ر ض ت | ح م ي ر م | و ك ب ت ن | و ح 22-   م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | و ش ع ب ه م و | س م ه ر م | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م 23-   | ب ذ ت | خ م ر ه م و | و ه و ش ع ن ه م و | ب س ت ب ر ي ن | و س 24-   ت | ص ر ن |ب ك ل | ت ق د م ت | و ض ب ي أ | و ب ح ض ت | ب ه ن | ش و ع و | م ر أ ي ه م و | و ح 25-   م د | ب ذ خ م ر | و ه و ش ع ن | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ع ب د ه و | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | و ش 26-   ع ب ه م و | س م ه ر م | و ك ل | أ س د | و ق ه و | ل س ب أ | و ب ح ض | ب ع م ه و | ع د ي | أ ر 27-   ض | م أ ن ف م | و أ د و ن | و ع د ي | أ ر ض | أ ل ه ن | و ب ك ل م | ذ ح ل ن | و ب ع ل ي | ه ج ر ن 28-   ه ن | ي ن ع م | و ي ن ع م | ب أ ر ض | م أ ن ف م | و ع د ي | أ خ ل ف | ه د ر ي ن ه ن | ي ك ل أ 29-   و أ ب و ن | و س ب أ و | و ب ح ض | ث ت ي | ع ش ر ه و | س ب أ ت م | و ب ك ل | ه ن ت | س ب أ 30-   ت ه م و | و ب ح ض ت ه م و | ف ت أ و ل و | ب ع ب ر | م ر أ ي ه م و | ع دي | ص ن ع و | و ن ع ض 31-   ب و ف ي م | و ب أ ح ل ل م | و أ خ ي ذ ت م | و س ب ي م | و م ل ت م | و غ ن م م | ذ ع س 32-   م | و ع د و و | و خ ت ر ش ن | و ق م ع | ع س م | أ ب ي ت م | و م ح ف د ت م | ب أ ر ض | أ ل ه ن | 33-   و ب ك ل م | ذ ح ل ن | و ه ج ر ي ن ه ن | ي ن ع م | و ي ن ع م | و ب ي ت | ذ ي ن أ د | و ب ر ث ي ن | ب أ ر 34-   ض | م أ ن ف م | و ح م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ب 35-   ذ ت | س ت و ف ي و | ك ل | أ س د | و أ ف ر س | و أ ج ي ش | و ق ه ه و | م ر أ ي ه م و | م ر أ ي ه م و | م ل ك ن ه 36-   ن | ل ق ت د م ن | ع د ي | أ ر ض ت | ح م ي ر م | ب ه و ت | ض ر ن | و ح م د م | ب ذ ت | س ت و 37-   ف ي و | ش ع ب ه م و | و ه ج ر ن | ن ع ض | و ر و ح ه و | و ك ل | ه ج ر | و م ص ن ع | أ ر ض 38-   ذ م ر | و س ه م ن | ب ن | ب أ س ت م | و ن ك ي ت م | و م ث ب ر م | و ح م د م | ب ذ ت | خ م ر 39-   أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | | ع ب د ه و | م ع د ك ر ب | ب ن | د ر ت | و ش 40-   ف ر ن | و ه و ك ب ن | و ه ث م ر ن | ك ل | أ ر ض ت ه م و | و أ س ر ر ه م و | و م ف ن ت (ه) [ م و | و ب] 41-   ب ر ر ن | ذ ر ف د | ن أ د م | ق ي ظ | و ص ر ب | و ن أ د | س ق ي م | ب ن | ك ل | [ أ ر ض ت ه م و |] 42-   و أ س ر ر ه م و | ب ك ل | م ل أ | خ م س ت | خ ر ي ف ت م | ذ ك و ن | ه و أ | ض ر ن | و [... أ] 43-   س د | ذ أ و ث ن ه م و | ش ع ب ن | ق ش م م | و م أ ن ف م | و ب ك ل م | ذ [ح ل ن | [و ش ع ب] 44-   ن | ش د د م | ف ظ و ر و | و ح و ي | ب و س ط | م ص ن ع ه م و | ب [...] 45-   ذ ك و ن | ه و أ | و ل و ز أ | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | [ع ب د ه و | م ع د ك ر ب] 46-   ب ن | ج ر ت | ح ظ ي | و ر ض و | م ر أ ي ه م و | أ ل ش ر ح [| ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل |] 47-   ب ي (ن) | م ل ك (ي) [| س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب] ن ي | ف ر ع م ] ي ن ه ب | م ل ك | [س ب أ | [...]

  • النص بالفصحى:

    1-   (رمز) [م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت] (| أ ق و) [ل| ش ع ب ن | ذ م ر ي | و ش ع ب ه م و | س م ه ر م | ه ق ن ي | أ ل م ق ه ] 2-    (ث ه و) [ ن ب ع ل أ و م | ذ ن | ص ل ] (م ن) | ذ ذ ه ب ن | ح (ح) [د م | ب ذ ت | ه و ش ع | و ه ر د أ ن | م ر أ] 3-    ي ه م و | أ ل ش ر ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي (ن) | م 4-    ن ي | ف ر ع م | ي ن ه ب |م ل ك | س ب أ | ب ث ب ر | و ش ك ر | و و ض ع |و ه س ح ت ن | و ه ث ل ع (ن | و ن ق ) 5-    م | ك ر ب أ ل | ه ي ف ع | ذ ر ي د ن | و أ ش ع ب | مو م ص ر ت | ذ ر ي د ن | و ل د ع م | ب ض ر | ه ش ت أ و 6-    و ت ن ش أ ن | و ح ب ل | ب ع ب ر | م ر أ ي ه م و | أ ل ش ر ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي ن | م 7-    ل ك ي | س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب ع د | س ل م م | و أ خ و ن م | و ط ب ن ت م | و ج ز ي م ت م | و و ق و ر 8-    ك و ن | ب ي ن ه م و | و ب ي ن | ش م ر | ذ ر ي د ن | و ر أ | ك ح م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | خ ي ل 9-    و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ب ذ ت | ش ر ح | و ه و ف ي ن | ج 10-   ح | ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل | ب ي ن | م ل ك ي | س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب ن | ك ل | س ب أ ت 11-   و ض ب ي أ | و ب ح ض ت | و ت ق م ت | ت ق د م و | و ر ت ض ح ن | ب ع م | ذ ر ي د ن | و م ص ر | ح م 12-   ي ر م | و ل د ع م | ب ح ق ل | ح ر م ت م | و ب س ر ن |ذ أ ظ و ر | ب ي ن | ي ك ل أ | و د ل ج | و ب 13-   ك ل | ب ح ض ت | ب ح ض و | و ه ص ر ن | ع د ي | ك ل | أ ر ض ت | ح م ي ر م | و ك ب ت ن | و ب ك ل 14-  ه ن ت | س ب أ ت ن | و ض ب ي أ ن | و ت ق م ت ن | ف ه س ح ت و | و ه ر ه ب ن | و ظ و ر ن | ذ 15-   ر ي د ن | و م ص ر | ح م ي ر م | و ل د ع م | ب ه ج ر ن | ه ك ر م | و ب ذ م ر | و ب ر خ م ت م | و ب 16-   م ق ذ ت م | و ب ي ك ل أ | و ح م د | ب ن | ج ر ت | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب 17-   ع ل أ و م | ب ذ ت | ت أ و ل ي | م ر أ ي ه م و | و خ م س ه م ي | ب و ف ي م | ب ن | ك ل | ه ن ت 18-   س ب أ ت ن | و ض ب ي أ ن | و ت ق م ت ن | ع د ي | ه ج ر ن | ص ن 19-   أ ح ل ل م | و أ خ ي ذ ت م | و س ب ي م | و م ل ت م | و غ ن م م | ذ ع س م | ذ ه ر ض و | و ه خ ض ف 20-   ن |أ ل ب ب | م ر أ ي ه م و | ب ن | ك ل | ه ن ت | س ب أ ت ن | و ه ج ر | و م ص ن ع | و م ح ف د ت 21-   ذ ع د و و | و ه ب ع ل ن | و خ ت ر ش ن | و ق م ع | ب ك ل | أ ر ض ت | ح م ي ر م | و ك ب ت ن | و ح 22-   م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | و ش ع ب ه م و | س م ه ر م | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م 23-   | ب ذ ت | خ م ر ه م و | و ه و ش ع ن ه م و | ب س ت ب ر ي ن | و س 24-   ت | ص ر ن |ب ك ل | ت ق د م ت | و ض ب ي أ | و ب ح ض ت | ب ه ن | ش و ع و | م ر أ ي ه م و | و ح 25-   م د | ب ذ خ م ر | و ه و ش ع ن | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ع ب د ه و | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | و ش 26-   ع ب ه م و | س م ه ر م | و ك ل | أ س د | و ق ه و | ل س ب أ | و ب ح ض | ب ع م ه و | ع د ي | أ ر 27-   ض | م أ ن ف م | و أ د و ن | و ع د ي | أ ر ض | أ ل ه ن | و ب ك ل م | ذ ح ل ن | و ب ع ل ي | ه ج ر ن 28-   ه ن | ي ن ع م | و ي ن ع م | ب أ ر ض | م أ ن ف م | و ع د ي | أ خ ل ف | ه د ر ي ن ه ن | ي ك ل أ 29-   و أ ب و ن | و س ب أ و | و ب ح ض | ث ت ي | ع ش ر ه و | س ب أ ت م | و ب ك ل | ه ن ت | س ب أ 30-   ت ه م و | و ب ح ض ت ه م و | ف ت أ و ل و | ب ع ب ر | م ر أ ي ه م و | ع دي | ص ن ع و | و ن ع ض 31-   ب و ف ي م | و ب أ ح ل ل م | و أ خ ي ذ ت م | و س ب ي م | و م ل ت م | و غ ن م م | ذ ع س 32-   م | و ع د و و | و خ ت ر ش ن | و ق م ع | ع س م | أ ب ي ت م | و م ح ف د ت م | ب أ ر ض | أ ل ه ن | 33-   و ب ك ل م | ذ ح ل ن | و ه ج ر ي ن ه ن | ي ن ع م | و ي ن ع م | و ب ي ت | ذ ي ن أ د | و ب ر ث ي ن | ب أ ر 34-   ض | م أ ن ف م | و ح م د | م ع د ك ر ب | ب ن | ج ر ت | خ ي ل | و م ق م | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | ب 35-   ذ ت | س ت و ف ي و | ك ل | أ س د | و أ ف ر س | و أ ج ي ش | و ق ه ه و | م ر أ ي ه م و | م ر أ ي ه م و | م ل ك ن ه 36-   ن | ل ق ت د م ن | ع د ي | أ ر ض ت | ح م ي ر م | ب ه و ت | ض ر ن | و ح م د م | ب ذ ت | س ت و 37-   ف ي و | ش ع ب ه م و | و ه ج ر ن | ن ع ض | و ر و ح ه و | و ك ل | ه ج ر | و م ص ن ع | أ ر ض 38-   ذ م ر | و س ه م ن | ب ن | ب أ س ت م | و ن ك ي ت م | و م ث ب ر م | و ح م د م | ب ذ ت | خ م ر 39-   أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | | ع ب د ه و | م ع د ك ر ب | ب ن | د ر ت | و ش 40-   ف ر ن | و ه و ك ب ن | و ه ث م ر ن | ك ل | أ ر ض ت ه م و | و أ س ر ر ه م و | و م ف ن ت (ه) [ م و | و ب] 41-   ب ر ر ن | ذ ر ف د | ن أ د م | ق ي ظ | و ص ر ب | و ن أ د | س ق ي م | ب ن | ك ل | [ أ ر ض ت ه م و |] 42-   و أ س ر ر ه م و | ب ك ل | م ل أ | خ م س ت | خ ر ي ف ت م | ذ ك و ن | ه و أ | ض ر ن | و [... أ] 43-   س د | ذ أ و ث ن ه م و | ش ع ب ن | ق ش م م | و م أ ن ف م | و ب ك ل م | ذ [ح ل ن | [و ش ع ب] 44-   ن | ش د د م | ف ظ و ر و | و ح و ي | ب و س ط | م ص ن ع ه م و | ب [...] 45-   ذ ك و ن | ه و أ | و ل و ز أ | أ ل م ق ه ب ع ل أ و م | [ع ب د ه و | م ع د ك ر ب] 46-   ب ن | ج ر ت | ح ظ ي | و ر ض و | م ر أ ي ه م و | أ ل ش ر ح [| ي ح ض ب | و أ خ ي ه و | ي ز أ ل |] 47-   ب ي (ن) | م ل ك (ي) [| س ب أ | و ذ ر ي د ن | ب] ن ي | ف ر ع م ] ي ن ه ب | م ل ك | [س ب أ | [...]

  • المعنى بالفصحى:

    1-    معدي كرب من بني جُرَة أقيال الشعب ذمري وشعبهم سماهر أهدى إلمقه 2-    ثهوان سيد معبد أوام هذا التمثال البرونزي، حَمْداً لأنه أعان وناصر سيد 3-    يهم إيل شرح يحضب وأخيه يأزل بين ملكي سبأ وذي ريدان 4-    كرب إيل هيفع ذي ريدان وشعوب وقوات ذي ريدان ولد عم في الحرب 5-    كرب إيل هيفع ذي ريدان وشعوب وقوات ذي ريدان ولد عم في الحرب 6-    والثورة (تمرد) التي أثاروُها على سيديهم إيل شرح يحضب وأخيه يأزل بين 7-    ملكي سبأ وذي ريدان بعد السلام والتحالف والوحدة وعهد موثق بالإيمان وثابت 8-    كان بينهم وبين شمر ذي ريدان، وقد حمد معدي كرب الجُرتي قوة 9-    ومقام إلمقه سيد معبد أوام لأنه حفظ وسلّم جسد سيديهم إيل شرح 10-   يحضب وأخيه يأزل بين ملكي سبأ وذي ريدان من كل الحملات العسكرية 11-   والحروب التي خاضوها والمعارك التي قاموا بها ضد ذي ريدان وقوات 12-   حمير ولد عم في حقل حرمة و في وادي ذي أظور بين يكلا ودلحج، ومن 13-  كل الغارات والحملات الواسعة التي قادوها إلى كل أراضي حمير والكبة، وفي كل 14-   تلك الحملات والصراعات والمواجهات فسحقوا وأرهبوا وحاصروا 15-   ذي ريدان وقوات حمير ولد عم في المدينة هكر وفي ذمار و في رخمة و 16-   في منقذة وفي يكلا، وحمد معيد كرب الجُرتي قوة ومقام إلمقه 17-   سيد معبد أوام أن عاد سيداهما وجيشاهما بسلام من كل تلك 18-   الحملات والمعارك والمواجهات إلى المدينة صنعاء ونعض بغنائم الأنعام 19-   وأسلاب وأسرى وسبي ومكاسب حرب وغنائم وفيرة مما أرضى وشفى 20-   قلوب سيديهم من كل تلك المعارك ومدن وحصون ومحافد (حمير) 21-   الذين اعتدوا واستولوا ودمروا وأخضعوا (العدو) في كل أراضي حمير والكبة 22-   وحمد معدي كرب الجُرتي وشعبهم سماهر قوة ومقام إلمقه سيد معبد أوام 23-   بأن وهبهم ومنحهم السلامة والنجاة والانتصار الصادق على العدو في تلك 24-   الحرب وفي كل الغزوات والمعارك التي حاربوها وناصروا فيها سيديهم، وحمداً 25-   بما نصر وأعان إلمقه سيد أوام عبده معدي كرب الجُرتي وشعبهم 26-   سماهر وكل جنود معه (حين) أمره (سيداهم) لغزو واقتحام 27-   أرض مأنف وأدون ثم اجتاحوا أرض ألهان وبكيل ذ حلان واخضعوا المدينتين 28-   ينعم وينعم بأرض مأنف وحتى أنحاء المدينتين يكلا و 29-   أبون، وغزوا وهجموا اثنتي عشر غزوة، وبعد أن أنجزوا 30-   وحملاتهم فعادوا نحو سيديهم إلى (مدينة) صنعاء ونعض 31-   بسلام وأسلاب وأسرى وسبي ومكاسب حرب وغنائم وفيرة 32-   واعتدَوا ودمروا وأخضعوا الكثير من القصور والمحافد بأرض ألهان 33-   وبكيل ذي حلان والمدينتين ينعم وينعم وقصر ذي ينأد وبرثيان بأرض 34-   مأنف، وحمد معدي كرب الجُرتي قوة ومقام إلمقه سيد معبد أوام 35-   لأنه حفظ كل الجنود والفرسان والجيوش (الذين بقيادته حين) أمره سيداهم الملكان 36-   للتقدُم والهجوك على أراضي حمير في تلك الحرب، وحمداَ لأنه حفظ 37-   شعبهم سماهر و (حاضرتهم) المدينة نعض وروحه وكل مدن وحصون أرض 38-   ذمري وسهمان من كل بأس (حرب) ونكاية (شر) وأذى (دمار)، وحمداَ بأن وهب 39-   إلمقه سيد معبد أوام عبده معدي كرب الجُرتي وشعبهم سماهر (فأنعم عليهم) 40-   بالزروع وأغراس وأثمار (محصول) كل أراضيهم ووديانهم وحقولهم التي تسقى بالقنوات (وفي) 41-   الأراضي العقر (المسماة) ذي رافد ثماراً وفيرة بموسمي القياظ والصراب مع وفرة غلال المسقي من كل أراضيهم 42-   ووديانهم الزراعية، بكل دعم ومساندة (لمدة) خمس سنوات التي كانت فيها تلك الحرب [...] 43-   الجنود الذين (حموا) حدودهم مع الشعب قشم ومأنف وألهان وبكيل ذي حلان [والشعب] 44-   شداد، كما حاصروا وطوقوا العدو داخل حصونهم ب [...] 45-   التي كانت فيها تلك الحرب، وليدم إلمقه سيد معبد أوام على عبده معدي كرب 46-   الجُرتي حظى ورضا سيديهم إيل شرح يحضب وأخيه يأزل 47-   بين ملكي سبأ وذي ريدان ابني فارع ينهب ملك سبأ [...].

معلومات إضافية
مصادر ذكرت النقش:

علي محمد الناشري2023: ريدان 10 إيل شرح يحضب وأخوه يأزل بين ملكا سبأ وذي ريدان في ضوء نقش حربي جديد من معبد أوام ،ص:34